svȇt
svȇt prid. 〈odr. -ī〉
Izvedeni oblici
| Pozitiv | |
|---|---|
| muški rod | |
| jednina | |
| N | svet |
| G | sveta |
| D | svetu |
| A | sveta / svet |
| V | sveti |
| L | svetu |
| I | svetim |
| množina | |
| N | sveti |
| G | svetih |
| D | svetim / svetima |
| A | svete |
| V | sveti |
| L | svetim / svetima |
| I | svetim / svetima |
| srednji rod | |
| jednina | |
| N | sveto |
| G | sveta |
| D | svetu |
| A | sveto |
| V | sveto |
| L | svetu |
| I | svetim |
| množina | |
| N | sveta |
| G | svetih |
| D | svetim / svetima |
| A | sveta |
| V | sveta |
| L | svetim / svetima |
| I | svetim / svetima |
| ženski rod | |
| jednina | |
| N | sveta |
| G | svete |
| D | svetoj |
| A | svetu |
| V | sveta |
| L | svetoj |
| I | svetom |
| množina | |
| N | svete |
| G | svetih |
| D | svetim / svetima |
| A | svete |
| V | svete |
| L | svetim / svetima |
| I | svetim / svetima |
| Komparativ | |
| muški rod | |
| jednina | |
| N | svetiji |
| G | svetijeg / svetijega |
| D | svetijem / svetijemu |
| A | svetijeg / svetijega |
| V | svetiji |
| L | svetijem / svetijemu |
| I | svetijim |
| množina | |
| N | svetiji |
| G | svetijih |
| D | svetijim / svetijima |
| A | svetije |
| V | svetiji |
| L | svetijim / svetijima |
| I | svetijim / svetijima |
| srednji rod | |
| jednina | |
| N | svetije |
| G | svetijeg / svetijega |
| D | svetijem / svetijemu |
| A | svetije |
| V | svetije |
| L | svetijem / svetijemu |
| I | svetijim |
| množina | |
| N | svetija |
| G | svetijih |
| D | svetijim / svetijima |
| A | svetija |
| V | svetija |
| L | svetijim / svetijima |
| I | svetijim / svetijima |
| ženski rod | |
| jednina | |
| N | svetija |
| G | svetije |
| D | svetijoj |
| A | svetiju |
| V | svetija |
| L | svetijoj |
| I | svetijom |
| množina | |
| N | svetija |
| G | svetijih |
| D | svetijim / svetijima |
| A | svetije |
| V | svetije |
| L | svetijim / svetijima |
| I | svetijim / svetijima |
| Superlativ | |
| muški rod | |
| jednina | |
| N | najsvetiji |
| G | najsvetijeg / najsvetijega |
| D | najsvetijem / najsvetijemu |
| A | najsvetijeg / najsvetijega |
| V | najsvetiji |
| L | najsvetijem / najsvetijemu |
| I | najsvetijim |
| množina | |
| N | najsvetiji |
| G | najsvetijih |
| D | najsvetijim / najsvetijima |
| A | najsvetije |
| V | najsvetiji |
| L | najsvetijim / najsvetijima |
| I | najsvetijim / najsvetijima |
| srednji rod | |
| jednina | |
| N | najsvetije |
| G | najsvetijeg / najsvetijega |
| D | najsvetijem / najsvetijemu |
| A | najsvetije |
| V | najsvetije |
| L | najsvetijem / najsvetijemu |
| I | najsvetijim |
| množina | |
| N | najsvetija |
| G | najsvetijih |
| D | najsvetijim / najsvetijima |
| A | najsvetija |
| V | najsvetija |
| L | najsvetijim / najsvetijima |
| I | najsvetijim / najsvetijima |
| ženski rod | |
| jednina | |
| N | najsvetija |
| G | najsvetije |
| D | najsvetijoj |
| A | najsvetiju |
| V | najsvetija |
| L | najsvetijoj |
| I | najsvetijom |
| množina | |
| N | najsvetija |
| G | najsvetijih |
| D | najsvetijim / najsvetijima |
| A | najsvetije |
| V | najsvetije |
| L | najsvetijim / najsvetijima |
| I | najsvetijim / najsvetijima |
Definicija
| 1. | koji je bezgrešan, savršen, čist |
| 2. | a. koga je Crkva proglasila svecem zbog savršenstva i čistoće b. 〈odr.〉 (Sveti) ispred imena crkvenih svetaca [Sveti Juraj] |
| 3. | pren. koji je dobar poput sveca |
| 4. | kojeg se časti i slavi [sveto mjesto]; nepovrediv |
Sintagma
∆ Sveta liga pov. savez papinstva, Španjolske i drugih saveznika protiv Francuske i Venecije, stvorena 1511;
Sveta Stolica središnja i vrhovna institucija Katoličke crkve u svijetu, službeni naziv Države Vatikanskog Grada;
Sveti Graal mit. kalež iz kojega je pio Isus i koji posjeduje nadnaravne moći; potraga za njime predmet je mnogih stilizacija i obrada u umjetnosti;
Sveti grob kršć. Kristov grob (crkva Svetoga groba), usp. Jeruzalem;
Sveto pismo 1. term. zbirka knjiga religijskog, pjesničkog, moralističkog i poučnog sadržaja nastalih u židovskom narodu od 10. st. pr. Kr. do 1. st. p. Kr.; dijeli se na Stari i Novi zavjet, kanonska knjiga Židova i kršćana Biblija 2. (sveto pismo) razg. ono što se mora učiniti bez pogovora, bez diskusije [to ti je Sveto pismo];
Svi Sveti kršć. crkveni blagdan Svih Svetih, slavi se 1. studenoga; sisvete
Sveta Stolica središnja i vrhovna institucija Katoličke crkve u svijetu, službeni naziv Države Vatikanskog Grada;
Sveti Graal mit. kalež iz kojega je pio Isus i koji posjeduje nadnaravne moći; potraga za njime predmet je mnogih stilizacija i obrada u umjetnosti;
Sveti grob kršć. Kristov grob (crkva Svetoga groba), usp. Jeruzalem;
Sveto pismo 1. term. zbirka knjiga religijskog, pjesničkog, moralističkog i poučnog sadržaja nastalih u židovskom narodu od 10. st. pr. Kr. do 1. st. p. Kr.; dijeli se na Stari i Novi zavjet, kanonska knjiga Židova i kršćana Biblija 2. (sveto pismo) razg. ono što se mora učiniti bez pogovora, bez diskusije [to ti je Sveto pismo];
Svi Sveti kršć. crkveni blagdan Svih Svetih, slavi se 1. studenoga; sisvete
Frazeologija
⃟ A. ni za svetoga (svetu)... u zn. pa da ima neslućena dobra svojstva, pa da je ne znam tko važan, pa da je takav da bi se mogao posvetiti, ob. uz prethodno rečeno da se što ne bi učinilo [A: Išao bih na skijanje u Švicarsku ove zime B: Ja se ne bih gnjavio s formalnostima oko putovanja i potrošio novce ni za sveto skijanje];
sveti... (koji)... onaj koji je jako potreban, koji je itekako dobro došao, koji bi se posvetio kad bi učinio ono što treba [kakva ti je kosa, sveti češalj koji bi je očešljao];
B. kao Sveta Bona (odr. uz imenicu) (u šali) ona koja se skanjuje, koja je neodlučna, koja izigrava naivnu, koja se prenemaže i pravi nevina i neupućena;
kao Sveti Lojzek (u šali) kao vrlo neiskusan, naivan, zelen muškarac; bojažljiv, neodlučan;
njemu (njoj, vama itd.) nitko nije svet (ništa nije sveto) ni pred čim ne preza, ne ustručava se da olako što odbaci, da prekine s običajima itd. koje bi trebalo čuvati itd., nema obzira ni prema čemu, ništa pretjerano ne poštuje, sve ruši
sveti... (koji)... onaj koji je jako potreban, koji je itekako dobro došao, koji bi se posvetio kad bi učinio ono što treba [kakva ti je kosa, sveti češalj koji bi je očešljao];
B. kao Sveta Bona (odr. uz imenicu) (u šali) ona koja se skanjuje, koja je neodlučna, koja izigrava naivnu, koja se prenemaže i pravi nevina i neupućena;
kao Sveti Lojzek (u šali) kao vrlo neiskusan, naivan, zelen muškarac; bojažljiv, neodlučan;
njemu (njoj, vama itd.) nitko nije svet (ništa nije sveto) ni pred čim ne preza, ne ustručava se da olako što odbaci, da prekine s običajima itd. koje bi trebalo čuvati itd., nema obzira ni prema čemu, ništa pretjerano ne poštuje, sve ruši
Onomastika
♦ m. os. imena: Svȅtimīr, Svȅtislav, Svȅtozār; hip.: Svéto, Svȇtin, Svétić
◊ pr.: Svétac (Dubrovnik, Zagreb, Virovitica), Svetàljskī (Vinkovci, Slavonski Brod), Svéte (Duga Resa, Split), Svétec (520, Zagorje, Zagreb, Varaždin), Svétek (Istra, Zagreb), Svétić (470, Crikvenica, Primorje, Lika, Slavonija)
◊ pr.: Svétac (Dubrovnik, Zagreb, Virovitica), Svetàljskī (Vinkovci, Slavonski Brod), Svéte (Duga Resa, Split), Svétec (520, Zagorje, Zagreb, Varaždin), Svétek (Istra, Zagreb), Svétić (470, Crikvenica, Primorje, Lika, Slavonija)
Etimologija
✧ prasl. *svętъ (rus. svjatój, češ. svatý), lit. šventas ≃ avest. spanta-
