ùbiti
ùbiti (se) svrš. 〈prez. ȕbijēm (se), pril. pr. -īvši (se), prid. trp. ubìjen/ȕbīt ekspr. knjiš.〉
Izvedeni oblici
| Svršeni | |
|---|---|
| infinitiv | |
| ubiti | |
| prezent | |
| jednina | |
| 1. | ubijem |
| 2. | ubiješ |
| 3. | ubije |
| množina | |
| 1. | ubijemo |
| 2. | ubijete |
| 3. | ubiju |
| futur | |
| jednina | |
| 1. | ubit ću |
| 2. | ubit ćeš |
| 3. | ubit će |
| množina | |
| 1. | ubit ćemo |
| 2. | ubit ćete |
| 3. | ubit će |
| aorist | |
| jednina | |
| 1. | ubih |
| 2. | ubi |
| 3. | ubi |
| množina | |
| 1. | ubismo |
| 2. | ubiste |
| 3. | ubiše |
| perfekt | |
| jednina | |
| 1. | ubio sam |
| 2. | ubio si |
| 3. | ubio je |
| množina | |
| 1. | ubili smo |
| 2. | ubili ste |
| 3. | ubili su |
| pluskvamperfekt | |
| jednina | |
| 1. | bio sam ubio |
| 2. | bio si ubio |
| 3. | bio je ubio |
| množina | |
| 1. | bili smo ubili |
| 2. | bili ste ubili |
| 3. | bili su ubili |
| imperativ | |
| jednina | |
| 2. | ubij |
| množina | |
| 1. | ubijmo |
| 2. | ubijte |
| glagolski prilog prošli | |
| ubivši | |
| glagolski pridjev aktivni | |
| ubio, ubila, ubilo | |
| ubili, ubile, ubila | |
| glagolski pridjev pasivni | |
| ubijen / ubit, ubijena / ubita, ubijeno / ubito | |
| ubijeni / ubiti, ubijene / ubite, ubijena / ubita | |
Definicija
| 1. | (koga, što) nasilno oduzeti kome život, lišiti života; umoriti, usmrtiti |
| 2. | (koga, što) a. štetnim djelovanjem uništiti; upropastiti, utući (o mrazu, gradu i sl.) b. dovesti do propasti; uništiti, razoriti c. izmučiti, izmoriti, iznuriti, premoriti, satrti (snagu, zdravlje) d. baciti u očajanje, dovesti u teško (duševno) stanje [ubila ga je ženina bolest]; ojaditi, pogoditi, poraziti |
| 3. | (se) a. počiniti samoubojstvo b. razg. izmoriti se [ubiti se od posla] |
| 4. | (što) razg. ublažiti pretjeranu oštrinu čega, učiniti da što ne bude izraženo u neugodnoj ili nepodnošljivoj mjeri [ubiti bolničku bjelinu zidova (u stanu); ubiti sirovost (zelene boje); ubiti žeđ ublažiti, ugasiti] |
Frazeologija
⃟ Bog (grom) te (ga, vas) ubio 1. (u kletvi) neka Bog da da nestaneš, da propadneš (propadne, propadnete) 2. poštapalica u zn.: što to radiš, nemoj tako, zaboga;
drži me da ga ne ubijem (pripisuje se onome o kome se govori i koji samo prijeti kao da je opasan, a računa na to da će ga tko drugi smirivati i sl.);
jadi (te, ga, vas) ubili (ne ubili) (u kletvi i uzrečici) neka te (ga, vas) nesreća, nevolja snađe (ne snađe);
jednim udarcem ubiti dvije muhe jednim potezom, pothvatom postići dvostruki uspjeh, u isti mah obaviti dva posla;
na mjestu ubiti (koga) odmah oduzeti život (kome), prilikom prvoga pucnja ili udarca;
ne bih da me netko ubije (da me ubiješ, da me ubiju) = ne bih da mi netko plati, v. platiti ⃟;
ubij bože! strašno, loše, očajno, ništa ne valja, da ne može gore biti;
ubij (ubijte) me, ali... (da me ubiješ/ubijete...) nikako, ni pod koju cijenu, ni pod kojim uvjetima, ni na koji način [ubij me, ali ja ne shvaćam te ljubitelje pasa];
ubiti boga (u kome) pretući, premlatiti (koga);
ubiti janjca zaklati janje;
ubiti se radeći i sl. vrlo mnogo raditi, mnogo se truditi oko čega;
ubiti (koga) u pojam poraziti, zaprepastiti, preneraziti (koga);
ubiti vrijeme učiniti da vrijeme prođe (onaj kome je dosadno)
drži me da ga ne ubijem (pripisuje se onome o kome se govori i koji samo prijeti kao da je opasan, a računa na to da će ga tko drugi smirivati i sl.);
jadi (te, ga, vas) ubili (ne ubili) (u kletvi i uzrečici) neka te (ga, vas) nesreća, nevolja snađe (ne snađe);
jednim udarcem ubiti dvije muhe jednim potezom, pothvatom postići dvostruki uspjeh, u isti mah obaviti dva posla;
na mjestu ubiti (koga) odmah oduzeti život (kome), prilikom prvoga pucnja ili udarca;
ne bih da me netko ubije (da me ubiješ, da me ubiju) = ne bih da mi netko plati, v. platiti ⃟;
ubij bože! strašno, loše, očajno, ništa ne valja, da ne može gore biti;
ubij (ubijte) me, ali... (da me ubiješ/ubijete...) nikako, ni pod koju cijenu, ni pod kojim uvjetima, ni na koji način [ubij me, ali ja ne shvaćam te ljubitelje pasa];
ubiti boga (u kome) pretući, premlatiti (koga);
ubiti janjca zaklati janje;
ubiti se radeći i sl. vrlo mnogo raditi, mnogo se truditi oko čega;
ubiti (koga) u pojam poraziti, zaprepastiti, preneraziti (koga);
ubiti vrijeme učiniti da vrijeme prođe (onaj kome je dosadno)
Onomastika
♦ pr. (nadimačka): Ùbiparip (Kaštela, v. i parip), Ubiparípović (Omiš, i parip), Ùbōjčić (Zagreb, Sisak)
Etimologija
✧ u- + v. biti2
