bȓz
bȓz prid. 〈odr. -ī, komp. bȑžī〉
Izvedeni oblici
| Pozitiv | |
|---|---|
| muški rod | |
| jednina | |
| N | brz |
| G | brza |
| D | brzu |
| A | brza / brz |
| V | brzi |
| L | brzu |
| I | brzim |
| množina | |
| N | brzi |
| G | brzih |
| D | brzim / brzima |
| A | brze |
| V | brzi |
| L | brzim / brzima |
| I | brzim / brzima |
| srednji rod | |
| jednina | |
| N | brzo |
| G | brza |
| D | brzu |
| A | brzo |
| V | brzo |
| L | brzu |
| I | brzim |
| množina | |
| N | brza |
| G | brzih |
| D | brzim / brzima |
| A | brza |
| V | brza |
| L | brzim / brzima |
| I | brzim / brzima |
| ženski rod | |
| jednina | |
| N | brza |
| G | brze |
| D | brzoj |
| A | brzu |
| V | brza |
| L | brzoj |
| I | brzom |
| množina | |
| N | brze |
| G | brzih |
| D | brzim / brzima |
| A | brze |
| V | brze |
| L | brzim / brzima |
| I | brzim / brzima |
| Komparativ | |
| muški rod | |
| jednina | |
| N | brži |
| G | bržeg / bržega |
| D | bržem / bržemu |
| A | bržeg / bržega |
| V | brži |
| L | bržem / bržemu |
| I | bržim |
| množina | |
| N | brži |
| G | bržih |
| D | bržim / bržima |
| A | brže |
| V | brži |
| L | bržim / bržima |
| I | bržim / bržima |
| srednji rod | |
| jednina | |
| N | brže |
| G | bržeg / bržega |
| D | bržem / bržemu |
| A | brže |
| V | brže |
| L | bržem / bržemu |
| I | bržim |
| množina | |
| N | brža |
| G | bržih |
| D | bržim / bržima |
| A | brža |
| V | brža |
| L | bržim / bržima |
| I | bržim / bržima |
| ženski rod | |
| jednina | |
| N | brža |
| G | brže |
| D | bržoj |
| A | bržu |
| V | brža |
| L | bržoj |
| I | bržom |
| množina | |
| N | brža |
| G | bržih |
| D | bržim / bržima |
| A | brže |
| V | brže |
| L | bržim / bržima |
| I | bržim / bržima |
| Superlativ | |
| muški rod | |
| jednina | |
| N | najbrži |
| G | najbržeg / najbržega |
| D | najbržem / najbržemu |
| A | najbržeg / najbržega |
| V | najbrži |
| L | najbržem / najbržemu |
| I | najbržim |
| množina | |
| N | najbrži |
| G | najbržih |
| D | najbržim / najbržima |
| A | najbrže |
| V | najbrži |
| L | najbržim / najbržima |
| I | najbržim / najbržima |
| srednji rod | |
| jednina | |
| N | najbrže |
| G | najbržeg / najbržega |
| D | najbržem / najbržemu |
| A | najbrže |
| V | najbrže |
| L | najbržem / najbržemu |
| I | najbržim |
| množina | |
| N | najbrža |
| G | najbržih |
| D | najbržim / najbržima |
| A | najbrža |
| V | najbrža |
| L | najbržim / najbržima |
| I | najbržim / najbržima |
| ženski rod | |
| jednina | |
| N | najbrža |
| G | najbrže |
| D | najbržoj |
| A | najbržu |
| V | najbrža |
| L | najbržoj |
| I | najbržom |
| množina | |
| N | najbrža |
| G | najbržih |
| D | najbržim / najbržima |
| A | najbrže |
| V | najbrže |
| L | najbržim / najbržima |
| I | najbržim / najbržima |
Definicija
| 1. | koji u kratkom vremenu prelazi velik razmak ili udaljenost |
| 2. | koji se obavlja ili događa u kratkom vremenu |
| 3. | hitar |
| 4. | 〈odr.〉 u složenim nazivima i terminima |
Sintagma
∆ brza hrana, v. hrana Δ;
brza traka 1. dio javne prometnice kojim se kreću vozila koja pretječu druga vozila, trasa predviđena za najveću brzinu vožnje 2. pren. ono što se obavlja na brzinu i u redoslijedu;
brzi bazen, brza staza sport bazen, atletska staza i sl. koji svojom konstrukcijom, sastavom podloge, nadmorskom visinom i sl. omogućavaju natprosječne rezultate;
brzi vlak vlak koji ne staje na manjim postajama;
brzo gađanje sport u streljaštvu, gađanje kod kojega je vrijeme ograničeno dužinom pojave leteće ili pokretne mete ili je ograničeno za svaku seriju metaka;
brzo hodanje sport atletska disciplina, usp. hodanje (2)
brza traka 1. dio javne prometnice kojim se kreću vozila koja pretječu druga vozila, trasa predviđena za najveću brzinu vožnje 2. pren. ono što se obavlja na brzinu i u redoslijedu;
brzi bazen, brza staza sport bazen, atletska staza i sl. koji svojom konstrukcijom, sastavom podloge, nadmorskom visinom i sl. omogućavaju natprosječne rezultate;
brzi vlak vlak koji ne staje na manjim postajama;
brzo gađanje sport u streljaštvu, gađanje kod kojega je vrijeme ograničeno dužinom pojave leteće ili pokretne mete ili je ograničeno za svaku seriju metaka;
brzo hodanje sport atletska disciplina, usp. hodanje (2)
Frazeologija
⃟ brz na jeziku koji kaže prije nego što dovoljno razmisli;
brz na (što) koji što čini ili reagira vrlo brzo, koji je uvijek spreman na što, kojemu ne treba mnogo [brz na zlo; brz na svađu; brz na kavgu; brz na riječima koji nepromišljeno svašta neugodno govori ljudima u lice];
brz na (čemu), usp. lak2 ⃟;
na brzu ruku na brzinu, površno, opr. spor1
brz na (što) koji što čini ili reagira vrlo brzo, koji je uvijek spreman na što, kojemu ne treba mnogo [brz na zlo; brz na svađu; brz na kavgu; brz na riječima koji nepromišljeno svašta neugodno govori ljudima u lice];
brz na (čemu), usp. lak2 ⃟;
na brzu ruku na brzinu, površno, opr. spor1
Onomastika
♦ m. os. imena, rij. zast.: Bȑzimīr, Bẕzivoj i sl.; hip.: Bẕzan, Bŕze (Bŕzo)
◊ pr.: Bẕzac (Krk, Rijeka, Zagreb, Opatija, Cres-Lošinj), Bẕzāj (Ludbreg, Zagorje, Prigorje), Bẕzāk (Grubišno Polje, Samobor), Bẕzanović, Bẕzica (280, J i sred. Dalmacija), Bŕzić (260, Biograd, Slavonija), Bẕzoja (Benkovac, Zadar), Bẕzović (210, Omiš, sred. Dalmacija)
◊ top. (često u hidronim., osobito za planinske potoke): Bẕzac, Bẕzaja, Bẕzajec, Bȑzava, Bẕzec i sl.; (naselje): Bẕzac (Krk, 111 stan.)
◊ pr.: Bẕzac (Krk, Rijeka, Zagreb, Opatija, Cres-Lošinj), Bẕzāj (Ludbreg, Zagorje, Prigorje), Bẕzāk (Grubišno Polje, Samobor), Bẕzanović, Bẕzica (280, J i sred. Dalmacija), Bŕzić (260, Biograd, Slavonija), Bẕzoja (Benkovac, Zadar), Bẕzović (210, Omiš, sred. Dalmacija)
◊ top. (često u hidronim., osobito za planinske potoke): Bẕzac, Bẕzaja, Bẕzajec, Bȑzava, Bẕzec i sl.; (naselje): Bẕzac (Krk, 111 stan.)
Etimologija
✧ prasl. *bъrzъ (rus. borzój, polj. bardzo: vrlo) ≃ lit. burzdus: živahan
